Melk afkolven: hoe begin je dààr aan? En waarom eigenlijk?

Elke Notebaert
Moedermelk afkolven

Zin om af en toe eens een voeding aan iemand anders over te laten? Gaat je baby binnenkort naar de opvang en wil je afgekolfde melk meegeven? Of heb je graag een noodvoorraadje in de diepvries? Dan is het kolven geblazen! Vroedvrouw Elke legt je uit hoe je eraan begint.

MOET JE AFKOLVEN?

Er zijn er die zeggen dat kolven niet mag, er zijn er die zeggen dat het net moet. Maar euhm – wat is het nu? Motel Mama zou Motel Mama niet zijn als wij je wat zouden opleggen. Wij vinden het fijner om je te informeren, zodat jij zelf kan kiezen of kolven bij jou past en wat goed voelt voor jou. De ene mama is namelijk – zoals je vast al door had – de andere niet. Zo vindt Mama A het helemaal geen opgave om een jaar lang lekker thuis te blijven, terwijl Mama B na twee maand echt nood heeft aan een gezellige lunch met vriendinnen. En voor sommige vrouwen staat live voeden hoog op het lijstje, terwijl anderen het fijn vinden als er eens iemand kan overnemen. Allemaal prima! Twijfel je? Of heb je het gevoel dat kolven iets voor jou is? Dan beantwoord ik graag een paar veelgestelde vragen. 

EEN VOORRAADJE MOEDERMELK AANLEGGEN, WAAROM IS DAT HANDIG?

Een klein voorraadje moedermelk in de diepvries? Dat is fijn voor je gemoedsrust. Stel dat je onverwacht even weg moet (ik zeg maar wat: voor een onvoorziene, kleine ingreep), dan kan iemand anders vlotjes een paar voedingen van je overnemen. Zonder stress, want jouw melk zit gewoon in de diepvriezer. Een voorraadje is trouwens niet enkel handig in dàt soort noodsituaties. Ook wanneer je vriendinnen last minute tickets hebben voor een concert of plots beslissen om op restaurant te gaan: jij kan gewoon mee. Zonder dat je nog in allerijl moet gaan kolven (kolven onder stress, daar komen niet veel druppels van, geloof me).

TIP: AL EENS OEFENEN OP HET FLESJE

Misschien heb je nood aan wat vroeger in bed kruipen of aan een zelfzorgmomentje? Dan is het wel fijn als iemand een voeding van je kan overnemen. Alleen: dan moet die afgekolfde voeding natuurlijk wél in je baby geraken. Baby’s die pas rond een week of acht een flesje aangeboden krijgen, durven dat al eens te weigeren. Daarom is het een ideetje om – ook al heb je die fles nu misschien nog niet nodig – toch al eens een flesje afgekolfde melk aan te bieden. 

HOE BEGIN JE AAN ZO’N VOORRAADJE?

Bij borstvoeding is het aanbod afgestemd op de vraag. Je lichaam is het gewoon om precies zoveel moedermelk aan te maken als je baby nodig heeft (100%). Om een voorraadje te kunnen aanleggen, ga je de productie een beetje boosten. Met één (extra) kolfmomentje per dag, drijf je de ‘vraag’ lichtjes op – naar 110%. Hou er wel rekening mee dat je lichaam zo’n 2 à 3 dagen nodig heeft om zich aan te passen. Idealiter start je rond 3 à 4 weken met afkolven. Dan zit je nog in je ‘opstartfase’ en is het gemakkelijker om een voorraadje bij elkaar te pumpen

HOE KOLF JE ZONDER JE PRODUCTIE IN DE WAR TE BRENGEN?

Kolf één keer per dag, op een moment dat je borsten het volst aanvoelen. 

Twee mogelijke scenario’s:

  • Je geeft één borst per voeding: kolf dan de andere af. Kleine tip: je kan gewoon kolven tijdens het voeden. Dan hoef je niet achteraf nog tien minuten te blijven zitten om te pumpen. Bijkomend voordeel: je baby zorgt voor een natuurlijke toeschietreflex. Daar kan je aardig van profiteren, als kolven moeilijk gaat. 
  • Je geeft twee borsten per voeding: kolf dan achteraf beide kanten nog even na. Zo’n 5 à 7 minuten zouden moeten volstaan. 


IS DAT ALLES?

De volle 7 minuten kolven voor 10 ml? Bezorgt het kolven jou na ongeveer een week niet de gehoopte ‘opbrengst’, dan is het misschien een idee om het eens over een andere boeg te gooien. Kies het moment uit waarvan je weet ‘dàn laat mijn baby meestal een beetje langer tussen twee voedingen’. Kolf dan, een uur na de voeding, één kant – gedurende 10 à 15 minuten. Is je baby klaar voor de volgende voeding? Start dan met de niet-gekolfde borst (de volste dus!). Doe dat niet te vaak, je wil nu ook weer geen overproductie krijgen. PS: je vroedvrouw stelt graag samen met jou een plan op maat op.

KOOP JE EEN KOLF OF HUUR JE ER EEN?

Een persoonlijke kolf is – vind ik – echt wel een aanrader. Het is misschien even schrikken als je het prijskaartje ziet. Maar dan vraag ik mama’s altijd hoeveel ze (vaak zonder nadenken) uitgeven aan een paar schoenen. Juist. En je wil écht wel een comfortabele en fijn zittende kolf, toch? 

WELK SOORT KOLF KOOP JE?

Baby’s drinken in twee fasen: eerst zuigen ze snel en licht om de toeschietreflex te stimuleren en de melk te laten stromen. Daarna gaan ze over op een langzamer en dieper zuigritme – om in een zo kort mogelijke tijd zo veel mogelijk melk te krijgen. Een kolf moet precies doen wat een baby doet tijdens het drinken, let er dus op dat je een twee-fasische kolf koopt.

  • Een handpomp: handig wanneer je lang thuis blijft met je kindje en af en toe eens wil afkolven
  • Een enkelzijdige elektrisch kolf: prima voor wie af en toe eens wil kolven, maar niet plant om kolven en werken te combineren. Goed voor 1 x per week.
  • Een dubbelzijdige elektrische kolf: handig als je regelmatig moet kolven (1 keer per dag of vaker) en voor op het werk. 

Tip: Let erop dat je de juiste maat borstschild kiest – er zijn verschillende maten in tepels, dus ook verschillende maten in borstschilden.

WAT ALS DE MELK NIET VLOT KOMT?

Brrrr, zo’n koud borstschild en alleen al de gedàchte van een kolf aan je borst? Dat kan ervoor zorgen dat het kolven niet zo goed lukt en de melk maar moeilijk gaat toeschieten. Geen paniek: daar bestaan trucjes voor!

  • Warmte! Door het koude borstschild kan de borst even schrikken, waardoor er – zoals bij een stressreactie – adrenaline vrijkomt. En adrenaline remt de oxytocine, het hormoon dat je nodig hebt om de melk te laten toeschieten. Leg dus eerst warmte op je borst, bewaar je borstschild warm en zorg dat je zelf ook comfortabel en op een lekker warme plek zit.
  • Masseer je borst en stimuleer je tepels.
  • Leg je baby gezellig bij je in de buurt. Is hij niet thuis? Een filmpje van je baby die drinkt en van die schattige smakkende geluidjes maakt, doet ook wonderen.
  • Nog geen toeschietreflex wanneer je kolf overgaat naar de tweede fase? Herhaal dan de stimulatiefase.

WAARIN BEWAAR JE DE MELK?

Als je de melk in de koelkast (achteraan) bewaart (kan gedurende 4 dagen), kan dat gewoon in het flesje, maar voor een voorraadje in de vriezer heb je dan wel héél veel flesjes (en een grote vriezer) nodig. Je kan de melk invriezen in steriele zakjes, maar die vind ik zelf best duur. Een andere optie: milk trays. Daarin vries je de melk in blokjes (net zoals ijsblokjes) in. Eenmaal bevroren doe je alle blokjes samen in een gewone diepvriesdoos. Afhankelijk van het merk bevat zo’n blokje 20 à 30 ml melk, superhandig om te doseren dus. Een handig overzicht van hoe je melk bewaart en opwarmt, vind je op de website van Kind & Gezin.

OOK NOG TOF OM TE WETEN!

  • Afgekolfde melk met dezelfde temperatuur mag je samengieten. 
  • Ontdooide moedermelk kan een beetje een gekke geur hebben. En ook een gekke smaak. Maar als je baby het wil en het werd correct bewaard, is het oké!
  • Schudden? Te veel schudden raden we af. Dan kunnen de eiwitten afgebroken worden en hun werking verliezen.
Scroll To Top